Tuinieren als therapie

Tuinieren als therapie

Frederik DavidAfboording - Bodemverbeteraar - Compover - Ecologie - Meststoffen - Onkruid - Substraten - Tuin - Wormencompost

Een vluchtige blik op het nieuws en de krantenkoppen vandaag en je wordt je al snel bewust van het feit dat mentale gezondheid een terugkerend gespreksonderwerp is geworden.

Graaf je nog een beetje dieper en je vindt de oorzaak van deze problemen terug in de vaak vijandige stedelijke omgeving waarin velen onder ons leven. Onze verslechterende relatie met de natuur heeft echter een mooie opportuniteit gecreëerd voor therapeuten, psychologen en maatschappelijk werkers om de therapeutische voordelen van planten en tuinen te ontrafelen.

Tuinieren als therapie

Tuintherapie vertrekt vanuit de filosofie dat de esthetische aantrekkingskracht van planten zichtbare tekenen van mentale stress, angst en woede kan verminderen. Patiënten maken kennis met op maat ontworpen helende tuinen, waarin ze rust vinden ver weg van de drukte van de stad. 

De Zweedse universiteit SLU heeft al langer ervaring met dit type therapie met hun Alnarp tuin en kon na een uitgebreid onderzoek verbazingwekkende fysieke en psychologische verbeteringen bij hun patiënten voorleggen, waarbij 67 % terug aan het werk ging of de studies hervatte na de therapie.

Dan is er nog een andere kant aan dit verhaal. Terwijl steden ons het gevoel willen geven dat de sociale interactie er groter is, leven in werkelijkheid veel mensen er in een verlammende eenzaamheid.

Daarom introduceren ziekenhuizen en zorginstellingen doorheen het Verenigd Koninkrijk tuinprogramma’s om geïsoleerde individuen zoals ouderen een stimulans te bieden in tuinen en groene ruimten. Zo krijgen ze de kans om iets terug te geven aan de gemeenschap door middel van plantenteelt- en verzorging. Er is een schat aan kennis die aantoont hoe tuinieren cognitieve processen zoals concentratie en het geheugen versterkt en post-operatief herstel drastisch kan versnellen.

Tuinieren als therapie

Bij de jongere generaties de interesse van het tuinieren opwekken, is een veel grotere uitdaging. Toen een groep jeugddeliquenten het voorstel kreeg om te gaan tuinieren door de non-profit Health for youths, werd dit met de verwachte weerstand onthaald. “Dit is New York City, de meesten onder hen hebben zelfs nog nooit aarde aangeraakt,” vertelt mede-oprichter Heather Butts, die als specialist werkzaam is aan het Columbia University Medical Center. “Ze zeggen: ‘Ik hou niet van wormen, ik hou niet van lieveheersbeestjes!”

Health for youths werd opgericht in 2009 om jongeren met een posttraumatische stressstoornis te helpen en om jeugddeliquenten te begeleiden in gemeenschapswerk. Tegenwoordig zijn ze actief in verschillende delen van New York City met ondersteuning van het stadsbestuur. Butts merkt op: “In de loop der jaren hebben wij vast gesteld dat het tuinieren echt therapeutisch kan werken bij stressstoornissen, depressie en andere mentale problemen.” Veel van haar studenten ervaren ook huiselijk geweld. “De groene ruimtes functioneren als een oase, weg van de problemen thuis … het haalt ze uit hun familiale of gemeenschapsomgeving, waar ze soms betrokken zijn in bendes.”

Tuinieren als therapie

Tuinieren geeft ze iets anders op zich op te focussen en zorgt voor een zekere zin voor verantwoordelijkheid omdat ze er leren maaien, onkruid verwijderen, een hek bouwen en tijdens de zomer organiseren ze zelfs een boerenmarkt die ze runnen als een bedrijf.”

Niet alleen smeden ze hier sterke banden met hun leeftijdsgenoten, maar ook met de bredere gemeenschap. Dit heeft een grote invloed op het zelfrespect van de studenten.
Het is duidelijk dat tuinieren voor iets veel groters staat dan wij op het eerste zicht kunnen zien. Het is een kanaal voor sociale, fysieke en psychologische verbetering. Vele studies tonen al jaren aan dat tuinen onze levens kunnen verrijken, maar dit soort projecten schenken ons tastbaar bewijs dat een sterkere band met de natuur dé remedie zou kunnen zijn om ons terug een gezond verstand te bezorgen.

Tuinieren als therapie

Tekst door Frederik David (gebaseerd op een origineel artikel van G. Sinclair)

Back to overview